سیاست محمد مُرسی؛ به سود یا زیان ایران؟

۱۲ شهریور ۱۳۹۱ | نوشته‌شده به دست عادل شجاعی در سیاست

آقای محمد مرسی می‌خواهد نه پیرو سیاست‌های ایران باشد و نه آمریکا. او می‌خواهد بر خلاف گذشته‌ی کشورش، سیاست مستقلی را که مبتنی بر منافع ملی مصر باشد، پایه‌ریزی کند. سیاست محمد مرسی در مورد تحولات جهانی دو بعد دارد که یکی خوشاید ایران و دیگری سبب ناخشنودی سیاست‌مداران ایرانی خواهد شد.

بعد اول که انتفاضه و فلسطین و رویارویی با اسرائیل است، خوشاید سیاست‌مداران ایرانی‌ست. او به خوبی می‌داند که مقابله با اسرائیل می‌تواند محبوبیت او را در مصر افزایش دهد اما از طرفی نگران فشارهای طرف غربی‌ست. به نظر می‌رسد که محمد مرسی ایدئولوژی و منافع و تمایلات مردمش را  در اولویت قرار می‌دهد.  او اگرچه که از سیاست چندفرهنگی در مصر حمایت می‌کند اما قطعاً گوشه چشمی به گسترش قوانین اسلام در مصر خواهد داشت. ایران می‌تواند با اهرم سیاست مصر، سبب ایجاد فشارهای بیشتری بر سیاست اسرائیل در قبال شهرک‌سازی‌ها، محاصره غزّه و ورود فعّالان حقوق بشر به نواحی اشغالی شود.

بعد دوم که می‌تواند سبب ناخشنودی دستگاه دیپلماسی ایران شود، رویارویی او با قدرت فرهنگی و ایدئولوژی ایران است. قطعا او که سخن‌رانیش را با درود بر صحابه‌ی پیامبر اسلام آغاز کرد، سیاستی لیبرال-دموکرات‌گونه (به سبک غربی) را در پیش نخواهد گرفت. محمد مرسی به دنبال احیای قدرت فرهنگی مصر و ورود مصر به صحنه‌ی معادلات قدرت است تا بتوانند همانند قطری‌ها نقشی را در منطقه ایفا کند. ممکن است او همانند حزب عدالت و توسعه ترکیه بخواهد با شعارهای اسلامی، افکار جمعی مصر را مجذوب خود کند و با غرب‌ هم به مدارا رفتار کند. الگوگیری مصری‌ها در نحوه‌ی حکومت و اجرای قوانین شریعت از ترکیه، بسیار محتمل‌تر از ایران خواهد بود. او احتمالاً نمی‌خواهد سیاستی هم‌چون ایران را دنبال کند که نتیجه‌اش تحریم‌های شدید باشد و در ابتدای راه احتمالا کمی محتاط‌تر و محافظه‌کارانه‌تر عمل خواهد کرد.

محمد مرسی می‌داند که برای افزایش نفوذ و قدرتش باید از قدرت عربستان و ایران که در زمینه‌های مذهبی در مصر فعال هستند، بکاهد. مطمئناً او به دنبال افزایش قدرت سنی‌ها در صحنه‌ی سیاسی عراق خواهد بود تا بتواند همانند ایران در خارج از کشورش حامیانی نیز داشته باشد و در مقابل سرکوب شیعیان بحرین نیز ممکن است سیاست سکوت را در پیش بگیرد.

محمد مرسی و احمدی نژاد در ایران؛ روابط ایران و مصر

محمد مرسی و مهدی بازرگان:

در ابتدای انقلاب اسلامی ایران، مهندس بازرگان به عنوان رئیس دولت موقت، گماشته شد. پس از چندی به دلیل بروز اختلافات میان او و سیاست‌مداران انقلابی آن زمان، او استعفا داد.  مهندس بازرگان عبارتی در مورد دولت موقت به کار برد که «ما چاقوی بدون تیغه هستیم و فقط حکم دسته چاقو داریم و تیغه آن دست کسان دیگری است.»

محمد مرسی نیز که به تازگی بر صندلی ریاست جمهوری مصر تکیه زده، خوب می‌داند که کشورش با مشکلات داخلی متعددی روبروست. او سکّان کشوری را به دست گرفته که هنوز ساختارش همان ساختار دیکتاتوری حسنی مبارک است. برکناری ژنرال طنطاوی از ریاست شورای عالی نیروهای مسلح مصر برای او دستاورد بزرگی بوده است. ممکن است مهره‌هایِ قدرتِ پشتِ صحنه‌ی سیاستِ مصر چنان باشند که او نتواند در کوتاه مدت آن‌چه را که در ذهن دارد، پیاده کند.

سخنرانی محمد مرسی و واکنش ایران:

آن‌چه این روزها بازار اخبار سیاسی ایران را داغ‌تر از پیش کرده، ریاست دوره‌ای ایران بر جنبش عدم تعهد و برگزاری اجلاس با حضور سران کشورهای مختلف در تهران است. سخنرانی محمد مرسی در محکومیت دولت سوریه و ضرورت حمایت از مخالفان بشار اسد، برخی از رجال سیاسی ایران را واداشت که در خصوص سخنان او موضع‌گیری کنند و بگویند که این حرف‌ها ناشی از بی‌تجربگی و عدم اطلاع دقیق محمد مرسی از اوضاع سوریه است. آن‌چه مسلم است که محمد مرسی به منافع ملی و جایگاه خود در بین سایر ملت‌ها می‌اندیشند و به نظر نمی‌رسد در قدم‌های اول بخواهد دست به خطر بزرگی بزند و از رژیم سوریه حمایت کند. آن‌چه سیاست‌مداران ایرانی عنوان می‌کنند، چیزی جز تسکین دل خود که به حمایت صریح مرسی از مواضع ایران چشم دوخته بودند، نیست. او اگرچه که سعی کرد به حقوق هسته‌ای همه‌ی اعضا اشاره کند اما اشاره‌ مستقیمی بر صلح‌آمیز بودن برنامه‌ هسته‌ای ایران نکرد.

سخنان محمد مرسی در محکومیت دولت سوریه و رژیم بشار اسد حکایت از عمق اختلافات استراتژیک بین مصر و ایران بر سر موضوع سوریه دارد که ممکن است در آینده بیشتر نمایان شود. محمد مرسی که سال‌هاست کشورش با ایران رابطه‌ی سیاسی خاصی ندارد، علاوه بر این‌که به دیدار رهبر ایران نرفت، هیچ سخنی هم از شروع روابط دیپلماتیک بین ایران و مصر نزد.

مرسی، به سود یا زیان ایران:

صدا و سیما و سایت‌های خبری نزدیک به حکومت ایران، در این چند روز تلاش داشتند که از مواضع مشترک مرسی و دستگاه دیپلماسی ایران سخن بگویند. در عین حال، برخی از رسانه‌های خبری وابسته به غرب، در تلاش برای فشار به دولت ایران و کم‌اهمیت جلوه دادن برگزاری اجلاس عدم تعهد در تهران، سعی در پررنگ جلوه دادن اختلافات میان ایران و مصر داشتند. قطعاً پیچیدگی روابط سیاسی و ناپایداری شرایط حاکم بر عرصه‌ی سیاسی خاورمیانه، هرگونه پیش‌بینی آینده را سخت می‌کند و فقط می‌توان به بررسی سناریوهای مختلف جشم دوخت و برای باقی ماجرا باید چشم به راه آینده و تلاش برای ثبات و ایجاد صلح ماند.

شما می‌توانید ما را دنبال کنید از خوراک RSS 2.0 و یا پاسخ بگذارید در صورت تمایل، بازتاب بفرستید.

۳ پاسخ

  • عادل نوشت:

    سلام و عرض خسته نباشید موضوع ذکر شده به نظر من تحلیل بجایی خواهد بود اما واقعا ایران به حمایت کشوری همچون مصر احتیاج دارد.

    این که دو کشور یا بهتر بگم همه کشورهای دنیا در صلح و آرامش باشند باید کشورهایی همچون امریکا و اسرائیل از میان برداشته شوند به امید جهانی پر از صلح و صفا

  • صبا نوشت:

    سلام
    برای من جای تعجب بود که چرا سیاست مداران ما این همه تلاش کردند تا مرسی در همایش شرکت کند و توقع بیان سخنانی غیر ازا ین در مورد سوریه داشتند .طبیعی ست که ایشان از اخوان المسلمین سوریه حمایت کنند .ضمنا مشخص نبود که ما برای استفاده از این جنبش جهت تایید سیاست خود در مورد سوریه و بیان مساله بحرین چه برنامه ای داشتیم .خود نیز کمتر دراینباره سخن گفتیم .(البته موضوع بحث طولانی می طلبد )لذا با ترجمه نا مناسب سخنان آقای مرسی (که من خود شنیدم)با ناپختگی کامل تلاش برای اصلاح وضعیت کردیم که در دنیای امروز چنین کاری نه مخفی می ماند نه نفعی برای مادارد ..

  • سلام و درود بر جناب محترم شجاعی.به روز هستم با معرفی وبلاگ استاد عزیزم…



پاسخ بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>