تجربه‌ی هر فرد در زندگی نسبت به فرد دیگر می‌تواند متفاوت باشد. این مطلب که بر پایه‌ی تجربه‌ی شخصی نگارنده است، ممکن است با برخی اصول علمی شناخته‌شده در یادگیری زبان انگلیسی  تفاوت داشته باشد. در لابه‌لای این متن خواهم نوشت که بهتر است زبان انگلیسی را چطور و از روی چه کتاب‌هایی بخوانیم.

قبل از هر چیز باید تاکید کنم که به نظر من اعتماد به نفس و پشتکار دو عامل مهم در یادگیری هستند. در انتخاب کلاس زبان، کتاب زبان، نوع لهجه و… وسواس به خرج ندهید. وسواس زیادی شما را از ادامه خواندن دلسرد می‌کند. یک کتاب را شروع کنید. وقتی شروع کردید به تدریج فرصت می‌کنید که همه چیز را اصلاح کنید.

آیا رفتن به کلاس زبان برای یادگیری زبان انگلیسی ضروری است؟

من فقط یک ترم کلاس زبان انگلیسی رفتم و بعد از آن هم کلاس زبان را ادامه ندادم. البته الان از همان یک ترم رفتن به کلاس زبان پشیمان نیستم. با همان یک ترم خوب فهمیدم که برای یادگیری زبان انگلیسی الزاماً نیازی به معلم و استاد نیست. این همان دستاورد اصلی من از یک ترم کلاس زبان رفتن بود. وقتی کلاس زبان رفتم ۱۱-۱۲ ساله بودم. با این حال بدون آزمون تعیین سطح، در کلاس American Headway 2nd شرکت کردم.

سطح کلاس خیلی بالاتر از سطح زبان من بود. اغلب هم‌کلاسی‌ها چند سالی از من بزرگتر بودند. چون دوست نداشتم سطح پایین‌تر بروم، بالاخره بعد از اولین جلسه تصمیم گرفتم چند کتاب قبل از این کتاب که در آن زبان‌سرا تدریس می‌شد را بخوانم تا بتوانم آن کتاب را بفهمم. خوشبختانه در همان ترم، علاوه بر آن کتاب، شش کتابی را که قبل از این کتاب تدریس می‌شد نیز خواندم و همان کتاب که احتمالا در دو یا سه ترم تدریس می‌شد نیز تمام کردم.

بعد از پایان ترم، تصمیم گرفتم که دیگر کلاس زبان نروم. چون علاوه بر این‌که فاصله خانه ما تا زبان‌سرا کمی زیاد بود، به این نتیجه رسیده بودم  کلاس زبان تنها کاری که می‌کند این است که به دلیل هزینه‌ای که پرداخته‌ایم، ما را مجبور می‌کند که هر هفته به طور منظم سر کلاس بیاییم و زبان بخوانیم. در واقع نقش کلاس زبان یعنی این‌که آدم خودش را ملزم به مطالعه هفتگی کند و از این فضا خارج نشود. در هر صورت اگرچه پس از آن کلاس زبان انگلیسی را ادامه ندادم اما مطالعه زبان را متوقف نکردم.

در دوران دبیرستان و خصوصاً دانشگاه سعی کردم مهارت‌هایم را در زبان انگلیسی‌ تقویت کنم. اگرچه هنوز در صحبت کردن مشکلات زیادی دارم، امّا در خواندن، نوشتن و مهارت شنیداری پیشرفت‌ خوبی کردم. سعی کردم در دانشگاه چند تا از کتاب‌های تخصصی را از روی کتاب اصلی بخوانم. به جز دو یا سه ترم، بقیه ترم‌ها در دانشگاه، خواندن زبان انگلیسی را روزانه و منظم ادامه می‌دادم.

چگونه مهارت‌های زبان انگلیسی خود را تقویت کنیم؟

برای این‌که دامنه واژگان خود را افزایش دهید، طبیعتاً نیاز به مطالعه منظم و روزانه دارید. روزانه هم کلمه جدید یاد بگیرید و هم کلمات قبلی را مرور کنید. حداقل ۳۰ تا ۶۰ دقیقه را صرف بهبود زبان خود کنید. کلمات جدید را در دفتری جداگانه یادداشت کنید و سعی کنید با کاربرد کلمات در جمله آشنا شوید. از همان آغاز برنامه، سعی کنید با فونتیک‌ها آشنایی پیدا کنید تا بتوانید تلفظ درست کلمات انگلیسی را یاد بگیرید. استفاده از یک دیکشنری انگلیسی به انگلیسی مثل دیکشنری لانگمن نیز مفید است. در همین زمینه پیشنهاد می‌کنم مطلب قبلی را با عنوان  «از کدام دیکشنری انگلیسی استفاده کنیم؟» بخوانید.

سعی کنید پیشوندها و پسوندهایی که اسم، فعل یا صفت تولید می‌کنند را خوب یاد بگیرید. چند جدول از مهم‌ترین این پیشوندها در اول کتاب کلمات ضروری تافل (Barron’s Essential words for the TOEFL) نوشته شده است. با یادگرفتن پیشوندها و پسوندها، به راحتی می‌توانید با دانستن یک کلمه، معنی مشتقات آن کلمه را بفهمید.

برخی برای یادگیری و مرور کلمات انگلیسی از جعبه‌های لایتنر ( یا G5) استفاده می‌کنند. با این‌که تجربه‌ای در استفاده از این روش‌ها ندارم، پیشنهاد می‌کنم هنگام نوشتن کلمه بر روی کارت‌ها، یک یا دو جمله نیز از آن کلمه بنویسید تا کاربرد کلمه را خوب یاد بگیرید. همچنین نوشتن مشتقات، مترادف، متضاد و یا کلمات مشابه در کنار کلمه جدید مفید خواهد بود.

چه کتابی برای شروع مناسب است؟

یکی از کتاب‌هایی که از خواندنش پشیمان شدم، کتاب ۵۰۴ واژه کاملاً ضروری بود. من این کتاب را کلمه به کلمه حفظ کردم. تمامی کلمات انگلیسی را که در لابه‌لای متن‌ها هم بود، به خاطر سپردم. فکر می‌کنم اغلب کلماتی که نویسنده این کتاب معرفی کرده، اصلاً پرکاربرد نیست. به نظرم این انرژی را می‌توان روی کتاب دیگری گذاشت. اگر قرار است به جای این کتاب، کتاب دیگری را نخوانید، پس خواندنش بهتر از نخواندنش خواهد بود. همان‌طور که پیشتر گفتم، زیاد وسواس به خرج ندهید. اگر کتاب بهتری نمی‌شناسید، خواندن همین کتاب را از دست ندهید.

سعی نکنید انگلیسی را با خواندن کتاب‌های سنگین و پر از کلمات جدید شروع کنید. ممکن است خیلی زود خسته و دلسرد شوید. کتاب نیز نباید چنان ساده باشد که با خواندن یک کتاب انگلیسی، چیز زیادی یاد نگیرید. من فکر می‌کنم یک کتاب انگلیسی که در هر صفحه آن، ۴ تا ۸ کلمه جدید داشته باشد، برای خواندن و شروع مناسب باشد. نگاهی به مجموعه کتاب‌های English Vocabulary in Use  که دانشگاه کمبریج منتشر کرده، بیندازید. ممکن است کتاب مناسبی را در این میان پیدا کنید. اگر فکر می‌کنید سطح زبان انگلیسی شما چندان خوب نیست، بالاخره باید از یک جایی شروع کنید. زیاد تردید نکنید. شروع کردن به مطالعه هر کتابی ممکن است کمی دشوار باشد. ممکن است چند درس اول کلمات تازه‌ی زیادی داشته باشد. زیاد سخت نگیرید و سعی کنید زودتر شروع کنید.

معرفی چند مجموعه صوتی و ویدئویی برای تقویت مهارت شنیداری

اگر دامنه لغات شما چندان زیاد نیست و تازه‌کار هستید، وقت خود را با دیدن فیلم‌های زبان اصلی تلف نکنید. با این حال اگر می‌خواهید فیلم ببینید، فیلم را با زیرنویس انگلیسی ببینید. برای تقویت مهارت شنیداری (listening) همزمان با یادگیری لغات انگلیسی، سعی کنید گفت‌وگوهای کوتاه و ساده را گوش دهید. فایل‌های صوتی شش دقیقه انگلیسی (Minutes English 6 ) یا Landon Life و همچنین مجموعه ویدئویی Study English IELTS Preparation Series 1-3 بسیار مفید خواهد بود. دیدن مجموعه مستند Future که به زبان انگلیسی است و در مورد فناوری‌های گوناگون توضیح می‌دهد، جذاب است. دیدن برخی از مستندهای BBC با زیرنویس انگلیسی نیز می‌تواند به تقویت مهارت شنیداری شما کمک کند.

سعی کنید متن انگلیسی فایل‌های صوتی که برای گوش دادن انتخاب می‌کنید، بیابید تا مهارت شنیداری شما زودتر پیشرفت کند. زمان بیشتری را برای یادگیری و مرور کلمات جدید (نسبت به دیدن مستند و گوش دادن به فایل‌های صوتی) در نظر بگیرید. از آن‌جا که در مورد وضعیت کپی رایت این مجموعه‌ها اطلاعی ندارم، از گذاشتن لینک دانلود خودداری کرده‌ام.

برای تقویت Speaking، اعتماد به نفس بیشتری نیاز دارید. نترسید و خجالت نکشید. اگر کسی ندارید که بتواند با شما انگلیسی صحبت کند، با خودتان صحبت کنید. با در و دیوار صحبت کنید. مطمئن باشید آن‌ها جملات شما رو گوش می‌کنند! اگر سه مهارت دیگر را خوب فرابگیرید، شاید نتوانید جملات خود را تصحیح کنید اما به اشتباه خود پی می‌برید. کم‌کم همه چیز بهتر می‌شود.

آیا دانستن گرامر ضروری است؟

خیلی از دوستان زمان زیادی را صرف یادگیری گرامر می‌کنند. من به جز همان گرامری که در دوران دبیرستان یاد گرفتم، هیچ چیز دیگری نخواندم. پیشنهاد می‌کنم وقت زیادی را برای یادگیری گرامر صرف نکنید. یک کودک ۴-۵ ساله انگلیسی با این‌که نه از گرامر چیزی خوانده و نه فعل و فاعل را می‌شناسد، خیلی خوب انگلیسی صحبت می‌کند.

علی‌رغم این‌که وضعیت ما با کودکان قابل قیاس نیست اما وقتی مطالعه روزانه داشته باشید، نیازی به خواندن گرامر نخواهید داشت. وقتی جملات زیادی را خوانده باشید و کاربرد کلمات را زیاد دیده باشید، خودبه‌خود بدون آن‌که چیزی از گرامر بدانید، دستور زبان انگلیسی را رعایت می‌کنید. اگر به دنبال گرفتن نمره بالا در آزمون تافل یا آیلتس نیستید، می‌توانید خواندن زبان انگلیسی را با دانستن گرامر کتاب‌های انگلیسی دبیرستان شروع کنید.

خواندن متن مجلات و سایت‌های انگلیسی

سعی کنید متنی را در مورد موضوع مورد علاقه‌تان پیدا کنید و آن را بخوانید. متن‌های ساده و جدید را انتخاب کنید. خودتان متن مناسب را بیابید. اگر رشته شما ادبیات است، خواندن متنی در مورد آب‌بندی کمپرسورها برای شما سودی نخواهد داشت. اگر رشته شما مهندسی شیمی است دنبال متن انگلیسی نمایش‌نامه‌های شکسپیر نگردید. مجموعه کتاب‌های Cambridge Vocabulary for the IELTS  به صورت خودخوان هستند و متن‌های عمومی خوب و جدیدی را انتخاب کرده است.

فهرست کلمات پرکاربرد انگلیسی

موسسه لانگمن با آنالیز ۳۹۰ میلیون کلمه، لیستی از ۳۰۰۰ کلمه پرکاربرد در زبان انگلیسی را منتشر کرده است. PDF این لیست را می‌‌توانید از این‌جا دانلود کنید. احتمالا بیشتر این کلمات را بلد باشید. با این حال، می‌توانید برخی از این کلمات را برای فلش کارت یا… انتخاب کنید.

انبوه دیکشنری‌هایی که در قالب اپلیکیشن‌های موبایلی، نسخه‌های کاغذی و یا کامپیوتری به بازار عرضه شده‌اند، ممکن است ما را در انتخاب یک واژه‌نامه انگلیسی مناسب، سردرگم کند. در این‌جا سعی کرده‌ام به طور خلاصه از تجربه‌های شخصی‌ام در استفاده از دیکشنری‌های مختلف بنویسم.

بسته به این‌که دامنه لغات انگلیسی شما چه اندازه است، می‌توانید از دیکشنری انگلیسی به فارسی یا انگلیسی به انگلیسی استفاده کنید. اگر می‌توانید از یک دیکشنری انگلیسی به انگلیسی، استفاده کنید، هرگز از دیکشنری‌های انگلیسی به فارسی استفاده نکنید. اگر گوشی اندرویدی دارید، پیشنهاد می‌کنم که از دیکشنری araDic  و یا FastDic استفاده کنید. (هر دو اپلیکیشن دارای قابلیت انگلیسی به فارسی و بالعکس بوده و به صورت رایگان در کافه بازار قابل دانلود هستند.) اگر به دنبال دیکشنری انگلیسی به انگلیسی هستید، در نبود نسخه رایگانی از دیکشنری Longman برای اندروید، دیکشنری Merriam Webster گزینه خوبی است.

دیکشنری لانگمن Longman dictionary

اگر می‌خواهید کتاب دیکشنری از بازار بخرید، دیکشنری انگلیسی به فارسی Oxford، و دیکشنری انگلیسی به انگلیسی Longman گزینه‌های خوبی هستند. من علاوه بر خرید نسخه جیبی دیکشنری لانگ‌من، نسخه پیشرفته آن (for academic success) که کمی گران هم بود خریدم که یک DVD برای نصب بر روی کامپیوتر هم به همراه داشت. الان بیشترین دیکشنری که استفاده می‌کنم نسخه کامپیوتری لانگمن و بعد از آن هم نسخه جیبی (کاغذی) لانگمن است. نسخه کامپیوتری دیکشنری لانگمن امکانات خیلی خوبی دارد که به شما در شناخت بهتر واژگان انگلیسی، کاربرد آن‌ها، ویرایش و ترجمه متون انگلیسی کمک بسیاری می‌تواند بکند. برای هر واژه، چندین مثال در قالب جمله و با معانی گوناگون زده است که می‌تواند واژه‌ها را هم به انگلیسی و هم به آمریکایی تلفظ کند.

اگر شما نیز دیکشنری‌های بهتری برای استفاده می‌شناسید، خوب است که از تجربه‌هایتان بنویسید.

ما یک گام جلوتر هستیم.

۳۱ فروردین ۱۳۹۳ | نوشته‌شده به دست عادل شجاعی در اجتماع و فرهنگ - (۲ دیدگاه)

جنبش‌های اجتماعی که در سال ۲۰۱۱ توانستند دیکتاتورهای تونس و مصر را سرنگون کنند، با توجه به فضای فکری و شرایط حاکم بر جامعه تفاوت‌های زیادی با هم داشتند. شما کشوری مثل تونس را در نظر بگیرید؛ رهبر اسلام‌گرایان تونس، راشد الغنوشی آشنایی بیشتری با اندیشه‌های دموکراتیک داشت و توانست از تبدیل بهار تونس به یک خزان جلوگیری کند.

درحالی‌که اخوان‌المسلمین مصر پس از به قدرت رسیدن، تلاش زیادی در به چنگ آوردن قدرت و محدود ساختن آزادی‌های سایر اقشار داشت و عملاً به خواسته‌های گروه‌های مختلفی همچون لیبرال دموکرات‌ها، مسیحیان و… بی‌توجهی کردند و با پیروزی در انتخابات، سعی در نزدیک شدن به حزب نور و ائتلاف با سلفی‌ها کردند که به تشدید شکاف بین اسلام‌گرایان و سایرین منجر شد و در نهایت به کودتا علیه محمد مرسی انجامید. البته همچنان‌که قبلاً نوشته بودم، این‌که محمد مرسی درصدد تمامیت‌خواهی و تحمیل قوانین شریعت بر مردم بوده، هیچ توجیهی برای کودتا و یا حمایت از یک کودتا نخواهد بود.

این‌ها در حالی بود که تونس با شاخص‌های بهتر رفاه و آموزش نسبت به مصر، زمینه کمتری برای خشونت‌ورزی داشت. همچنان‌که برخی فیلسوفان سیاسی باور دارند، انقلاب‌هایی که با خشونت و خونریزی بیشتری همراه هستند، احتمال پایداری نظام‌های دموکراتیک حاصل از آن کمتر خواهد بود. در هر صورت، اسلام‌گرایان تونسی در صدد قبضه کردن قدرت برنیامدند و با احزاب سوسیال دموکرات و… ائتلاف کردند و قانونی را نوشتند که به حقوق همگان احترام می‌گذاشت. آن‌ها با این‌که در ظاهر در کوتاه‌مدت دستاورد چندانی نداشتند، اما جایگاه و نفوذ خود را در بلند‌مدت تضمین کردند.

وقتی به اعتراضات مسالمت‌آمیز مردم بی‌پناه بحرین نگاه می‌کنم، خوشحال می‌شوم از این‌که آن‌ها راهِ  حل را در اقدام مسلحانه و خشونت نمی‌بینند و کشور و مردم خود را دچار سرنوشت سوریه نمی‌کنند؛ کشوری که هیچ چشم‌اندازی برای رسیدن به امنیت، آرامش، آزادی و دموکراسی در آن آشکار نیست. امیدوارم که مردم بحرین توشه‌ی تجربه‌ی خود و دیگران را برگیرند و صبر کنند تا زمانی مناسب‌تر فرا رسد تا بتوانند خواسته‌های خود را عملی کنند.

به باور من، علی‌رغم هر محدودیتی در ایران، جنبش‌های تحول‌خواه در ایران، بسیار جلوتر از جنبش‌های تحول‌خواه در کشورهای عربی هستند. زیرا ایرانیان در رسیدن به استقلال و آزادی سختی‌های بسیار کشیده‌اند و طعم تلخ شکست را به خوبی چشیده‌اند. ایرانیان با دیدن شکست نهضت مشروطه، کودتای ۲۸ مرداد و انقلاب اسلامی ۵۷ و فراگیر شدن بحث‌های عمیق فلسفی، سیاسی و دینی در بین نخبگان، کوله‌باری از تجربه را اندوخته‌اند. ایرانیانِ تحول‌خواه برای رسیدن به اهداف سیاسی، در ظاهر و باطن خشونت‌ورزی را باور ندارند و راه رسیدن به دموکراسی را در آگاهی‌بخشی، ایمان به هدف، تلاش و اعتراضات  مسالمت‌آمیز می‌بینند. آن‌ها اصلاح‌طلبی را نه به عنوان یک تاکتیک و ابزار برای تغییر، بلکه به عنوان یک استراتژی پذیرفته‌اند.

متاسفانه به دلایل مختلفی از جمله ضعف فرهنگ مصرف، کافی نبودن سیاست‌های حمایتی دولت از طرح‌های کاهش مصرف انرژی و… مصرف انرژی در ایران بسیار بیشتر از میانگین جهانی است. بر اساس داده‌های EIA، ایران با این‌که سومین تولید کننده گاز دنیا است، با جمعیتی نزدیک به ۷۶ میلیون، سومین مصرف کننده گاز دنیا نیز می‌باشد.

ایران با این‌که از نظر وسعت و جمعیت جز کشورهای متوسط به شمار می‌رود، در میزان کربن دی اکسید حاصل از سوخت‌های فسیلی، رتبه ۸ را در میان تمامی کشورهای صنعتی و غیرصنعتی دارد. در پیوندی که در بالا آورده‌ام، داده‌های مختلفی را به صورت نمودار می‌توانید ببینید و همان‌جا با میانگین تولید و مصرف  جهانی مقایسه کنید.

صرفه جویی در مصرف انرژی و برق

پس از نوشتن این مقدمه، ۱۲ راه‌کار را برای کاهش مصرف انرژی در زیر می‌آورم.

۱٫ درجه ترموستات وسایل گرمایشی را کم  و درجه ترموستات وسایل سرمایشی را زیاد کنید. اگر درجه ترموستات وسایل گرمایشی خود را یک درجه کمتر کنید، حدود ۵ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرده‌اید. این در حالی است که یک درجه کاهش دما را چندان احساس نخواهید کرد.

۲٫ درجه ترموستات آبگرمکن خود را کاهش دهید. معمولاً برای دوش گرفتن به آب بالای ۶۰ درجه سانتیگراد نیاز نداریم. اگر درجه آبگرمکن را بیش از این مقدار تنظیم کنیم، مجبور خواهیم بود که هنگام دوش گرفتن، آب گرم را با آب سرد مخلوط کنیم و مقدار زیادی انرژی تلف خواهد شد.

۳٫ از طریق برخی وسایل الکترونیکی خاموش که دوشاخه آن‌ها به برق متصل است، مقداری برق مصرف می‌شود. عموماً وسایلی که از طریق کنترل، روشن و خاموش می‌شوند (مثل کولر، تلویزیون و…)، اگر دوشاخه آن‌ها به برق متصل باشد امّا خاموش هم باشند، انرژی مصرف می‌کنند. به این شیوه از مصرف برق، phantom load گفته می‌شود که  بر اساس پژوهش منتشر شده توسط دانشگاه برکلی، حدود ۶ درصد برق مصرفی خانگی در آمریکا از این راه تلف می‌شود.

۴٫ می‌توانید به جای کامپیوتر خانگی از لپتاپ استفاده کنید. لپتاپ‌ها عموماً کمتر از کامپیوترهای خانگی برق مصرف می‌کنند.

۵٫ به جای استفاده از Screen Saver، از حالت Standby و یا Hibernate استفاده کنید.

۶٫ پس از شارژ باتری، شارژر را از وسیله الکتریکی جدا کنید. برخی شارژر‌ها از این راه، مقداری انرژی مصرف می‌کنند و شارژ باتری را تخلیه می‌کنند.

۷٫ اگرظرفیت لباس‌شویی شما ۸ کیلوگرم باشد، بهتر است با ظرفیت بالا و یک بار در هفته از ماشین لباس‌شویی استفاده کنید. دو بار استفاده کردن از ماشین لباس‌شویی با نصف ظرفیت، مصرف انرژی را افزایش می‌دهد.

۸٫ تمیز کردن فیلترها و وسایل سرمایشی و گرمایشی سبب کارکرد بهینه این وسایل می‌شود و در نتیجه می‌توانید وسایل گرمایشی را با درجه کمتر استفاده کنید. به عنوان نمونه، در آغاز فصل تابستان، شستن و سرویس کولر سبب بهبود عملکرد کولر می‌شود و در مواردی نیاز به استفاده از درجه «تند» کولر منتفی خواهد شد. در زمستان نیز تمیز کردن بخاری (المنت‌های بخاری برقی و سطوح صیقلی سایر بخاری‌ها) سبب افزایش انتقال انرژی از طریق مکانیزم تشعشع می‌گردد.

۹٫ برای گرم کردن غذا از ظروف بزرگ استفاده نکنید. گرم شدن ظرف غذا نیاز به انرژی دارد و استفاده از ظروف بزرگ‌‌تر سبب مصرف بیشتر انرژی می‌شود.

۱۰٫ هنگام پختن غذا، سر ظروف را روی آن‌ها قرار دهید تا گرما از ظرف خارج نشود و غذا زودتر بپزد.

۱۱٫ پس از مسافرت، باربند خودرو خود را باز کنید. استفاده از باربند به دلیل افزایش مقاومت هوا هنگام رانندگی، حدود ۱۰ درصد مصرف سوخت را افزایش می‌دهد.

۱۲٫ با ایجاد کمپین‌های مختلف و رساندن صدای خود به مسئولان ارشد کشور از جمله نمایندگان مجلس، می‌توانیم آن‌ها را به اتخاذ سیاست‌هایی در جهت کاهش مصرف انرژی تشویق کنیم. ما همیشه نباید منتظر مسئولان دولتی بمانیم. گاهی حتی با به اشتراک گذاشتن و تبلیغ راه‌کارهای کاهش مصرف انرژی در وبلاگ‌هایمان و یا با به اشتراک گذاشتن چنین مطالبی در شبکه‌های اجتماعی، می‌توانیم گام کوچکی در جهت کاهش آلودگی‌های محیط زیستی و کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی برداریم.

منابع استفاده شده: (+) و (+)

با این‌که شرایط خدمت سربازی برای من به گونه‌ای است که روزانه به طور متوسط بیش از ۱۰ ساعت پوتین به پا دارم، باز هم سعی می‌کنم پاره‌وقتی را در میان روز یا آخر شب  پیدا کنم که مقاله، کتاب و یا مجله‌ای را بخوانم و یا اندکی  انگلیسی مرور کنم.

وقتی شرایط به گونه‌ای باشد که حتی نتوانی موسیقی گوش کنی و بگویند که بیرون رفتن هر هفته فقط ۲ ساعت؛ البته که مجبور می‌شوی بین ورزش در هوای گرم، خواندن کتاب‌  و هم‌سخنی با برخی که با  بدیهیات روابط اجتماعی بیگانه هستند و چند انتخاب محدود دیگر، اغلب کتاب را ترجیح دهی.

مرخصی یک روزه بودم. اتفاقی افتاده بود. از محل خدمت (نیروی انتظامی) که حدود ۳۰ کیلومتر با شهر ما فاصله دارد، تماس گرفتند که زود برگردم. سریع آماده شدم و رفتم مجله فروشیِ نزدیک ساحل و دنبال مهرنامه و اندیشه پویا گشتم. مهرنامه ۱۵۰۰۰ تومان و اندیشه پویا هم ۱۰۰۰۰ تومان. حجم مهرنامه خیلی زیاد بود. به نظر می‌رسید بالای ۳۵۰ صفحه باشد. امّا اندیشه پویا هم حجم کمتری داشت و هم قیمت کمتری. برخلاف سال گذشته که معمولاً هر دو را می‌خریدم، این بار فقط اندیشه پویا را انتخاب کردم و راهی محل خدمت شدم.

دارم شماره ۱۴ مجله اندیشه پویا می‌خوانم. به مطالب خیلی خوبی برمی‌خورم که مرا مشتاق خواندن سایر مطالب می‌کند. برخی عناوین سبب می‌شود که مجله را از ابتدا شروع نکنم. در آغاز سراغ مصاحبه اندیشه پویا با محمّد مجتهد شبستری می‌روم؛ با این‌که بخش‌های متعددی از متن برایم تازه نیست، امّا به اندازه کافی جذابیّت دارد که تا به آخر این مصاحبه طولانی را بخوانم. مجله ۲۱۶ صفحه است و احتمالاً نتوانم تا آخر تعطیلات نوروزی همه مجله را بخوانم.
اگر بخواهم پس از خواندن تمامی صفحات مجله، آن را به دیگران معرفی کنم، احتمالاً دیگر این شماره از مجله در مجله‌فروشی‌ها پیدا نشود. پس زود دست به کار می‌شوم تا مجله را به خوانندگان وبلاگ معرفی کنم تا این‌که در تعطیلات نوروزی هم‌چون گذشته‌، اندیشه‌مان را با یک پیک تغذیه کنیم و فرصتی بیابیم که در تنهایی خودمان به مهم‌ترین مسائل موجود بیندیشیم.

بررسی روند تحولات جهان و جنبش‌های اجتماعی در گفت‌وگو با پژوهشگران و استادان دانشگاه‌های خارجی، نوشته‌ی «از خوش‌گذرانی تا وقت‌کشی» از مرتضی مردیها و همچنین بخش مجله‌گردی خارجی که نزدیک به ۱۲ نوشته خوب را از اندیشمندان خارجی برگزیده و ترجمه کرده بود، از بخش‌های خوب مجله هستند که کمابیش فرصت خواندنش را پیدا کرده‌ام. همین‌که تا به این‌جای کار چندین مطلب خواندنی می‌بینم، حدس می‌زنم خواندن سایر مطالب هم خالی از لطف نباشد. اگر شما هم مایل هستید برای پرکردن اوقات فراغت نوروزی خودتان چیزی داشته باشید، پیشنهاد می‌کنم پیش از آن‌که تعطیلات نوروزی به پایان برسد، شماره ۱۴ اندیشه پویا را تهیه کرده و بخوانید.

یک سال گذشت. (۱۳۹۲)

۲۵ اسفند ۱۳۹۲ | نوشته‌شده به دست عادل شجاعی در روزنگاری‌ و مینی‌مال - (۷ دیدگاه)

به رسم هر سال، سالی که گذشت را در سال‌روز تولدم مرور می‌کنم…

دوره سربازی که هنوز ادامه دارد، قطعاً بدترین دوره زندگی من بوده است؛ نه از این جهت که طعم سختی را نکشیده‌ام؛ چرا که فعالیت‌های ورزشی و توان‌فرسای بدنی را چند سالی تجربه کرده‌ام. از این جهت دوره خدمت سربازی بدترین دوره زندگی من بوده که تا به حال این‌قدر احساس بیهودگی و اتلاف وقت نکرده بودم. این‌قدر از آرمان‌‎‌ها و آرزوهایم فاصله نگرفته بودم و این همه در یک سوی مونولوگ دیکته‌مآبانه قرار نگرفته بودم.

تا به حال در فضایی قرار نگرفته بودم که کوچکترین اعتراض‌ها هم  نه قابل قبول بوده و نه تاثیرگذار. من خود را متعلّق به چنین فضایی نمی‌دانم و تمامی آرمان‌هایم را منجمد کرده‌ام تا پس از خدمت فراموش نکنم که پیشتر به چه می‌اندیشیده‌ام. امیدوار ام پس از خدمت سربازی این یخ‌ها به سرعت آب شوند و همان انسان پرامید گذشته باشم. پس تا به حال، امسال بدترین سالی بوده که تجربه کرده‌ام. امیدوار هستم که سال آینده بدتر نباشد.

در سال ۱۳۹۲ فرصت چندان برای مطالعه‌ نیافتم. همان اندک فرصتی که یافتم در چند ماه نخست بود. به یاد دارم که در پادگان آموزشی جهرم، زیر برجک پمپ بنزین نوشته‌های آیت‌الله منتظری را می‌خواندم و خستگی و اتلاف وقت روز را اندکی جبران می‌کردم. خوشبختانه توانستم بیشتر نوشته‌های احمد قابل و محسن کدیور را نقادانه بخوانم و از آن بهره‌ها ببرم. در ماه‌های پایانیِ سال، مطالعه من بیشتر بر هرمنوتیک متمرکز بود.

دسترسی مداوم و پایداری به اینترنت و شبکه‌های اجتماعی ندارم. پیشاپیش عید فرخنده نوروز را به همه عزیزان تبریک عرض می‌کنم و اگر تبریک‌ها و لطف دوستان را دیر پاسخ دادم، پوزش می‌خواهم.

نویسنده گاهی می‌کوشد که در خلال متن، به پرسش‌های مختلف، پاسخ درخوری دهد. برخی از این پرسش‌ها چنان پیچیده و عمیق هستند، که نویسنده از همان آغازِ خطور پرسش در ذهنش، ممکن است از مطرح کردن پرسش پرهیز کند. پاسخ به برخی پرسش‌ها، ممکن است هویت یا شخصیت نویسنده متن را زیر سوال ببرد و یا سبب گسست رابطه او و مخاطبینش شود و یا خارج از فضای مجازی، در فضای حقیقی نیز با انگشت اتهام دیگران روبرو شود.

به باور نگارنده، یک شهروند مسئول که در قامت یک روزنامه‌نگار، دانشجو، وبلاگ‌نویس و… در جامعه ایران زندگی می‌کند، باید هر چه بیشتر این‌گونه پرسش‌ها را مطرح کند و بکوشد ابعاد مساله را واکاوی کند. در ادامه مساله گروگان‌گیری پنج سرباز ایرانی را مرور می‌کنیم.


آزادی پنج سرباز گروگان ایرانی

گروگان‌گیری پنج سرباز ایرانی به‌وسیله‌ی گروه تروریستی جیش‌العدل، پیامدهای مختلفی را به دنبال داشت. بازتاب خبری گسترده این رویداد، سبب شد که بحث‌های زیادی دربگیرد و در پی این بحث‌ها، پرسش‌های مختلفی مطرح گردد. یکی از این پرسش‌ها، پیشنهاد معاوضه این سربازان در قبال آزادسازی برخی از تروریست‌های دستگیر شده است.

به باور من، چنین عملی گرچه در کوتاه مدّت رضایت اکثریت جامعه را در پی خواهد داشت، امّا در درازمدّت می‌تواند سبب جسور شدن گروه‌های تروریستی در تکرار چنین عملی شود. اگر بخواهیم خود را به جای سربازان ربوده شده و یا خانواده آنان بگذاریم، بی‌تردید با پیشنهاد آزادسازی تروریست‌ها در قبال آزادشدن سربازان ایرانی موافق خواهیم بود امّا اگر خود را به جای سربازان و یا خانواده‌های سربازانی که در آینده از راه این‌گونه تقویت تروریست‌ها، به اسارت خواهند رفت، چه پاسخی خواهیم داشت؟
آیا احتمال ندارد که تروریست‌های آزاد شده، در مقیاس گسترده دست به گروگان‌گیری به منظور آزادشدن سایر تروریست‌های زندانی بزنند؟

در چنین موردی، راه‌کار می‌تواند در حرکت فعال دیپلماسی و نظامی به صورت کاملاً هماهنگ باشد. پادرمیانی ریش‌سفیدان و سران قبایل محلی و همچنین احقاق حقوق مردم استان سیستان و بلوچستان نیز ممکن است بخشی از چاره کار باشد. گرچه مساله به این سادگی به نظر نمی‌رسد، امّا باید به پیشنهاد مذکور نیز فکر کرد؛ چراکه اسیر بودن چند انسان بی‌گناه که در این میدان سیاست نقشی نداشته‌اند، احتمالا از چند تروریست که می‌توان آن‌ها را با قیدهای خاصی از زندان بیرون آورد و یا در مجازات آن‌ها تخفیف قائل شد، مهمتر است.

اگرچه از وجود چنین پیشنهادی اطلاعی ندارم و صرفاً یک طرح مساله است، امّا می‌توان پس از پایان این مساله که امیدوارم در آزادی سربازان ایرانی باشد، باید به آینده اندیشید. به راه‌کارهایی مثل توسعه اقتصادی و فرهنگی مناطق مرزی و توزیع عادلانه ثروت، حرفه‌ای کردن دوره سربازی و پایان یافتن سربازی اجباری، آموزش‌های تخصصی و جداگانه به سربازان مرزبانی، راهور، پاسگاه‌ها، کلانتری و…  به صورت جداگانه در پادگان‌های آموزشی، گسترده‌تر شدن استفاده از وسایل پیشرفته مثل دوربین دید در شب و همچنین به حذف نهادهای نظامی موازی و غیرکارا به منظور فراهم آوردن نیروی بیشتر برای نقاط ناامن باید اندیشید.

هند، کشوری است که بیش از ۱۷۷ میلیون مسلمان در آن زندگی می‌کنند. نزدیک به ۱۴٫۶ درصد جمعیّت این کشور را مسلمانان تشکیل می‌دهند (+). مسلمانان با این جمعیّت بزرگ در هند، در اقلّیت قرار دارند. اگر بنا باشد در چنین شرایطی، آن اقلّیت ۱۷۷ میلیونی، از برخی حقوق شهروندی خود هم‌چون برگزاری آیین‌های دینی و مذهبی، تبلیغ دین و یا گردهم‌آیی برای گرفتنِ حقوقِ خود، محروم و ناتوان باشند، چه خواهد شد؟ بیشتر بیندیشیم.

بشنــو از من سخنـی حـق پدر فرزنـدی         گر به رای من و اندیشه من خرسندی
چیست دانی سرّ دین‌داری و دانشمندی؟         آن روا دار که گـر بـر تـو رود بـپسندی

سعدی

پی‌نوشت: عنوان نوشته برگرفته از گلستان سعدی است.

کتاب «حق‌الناس» نوشته محسن کدیور

۳ بهمن ۱۳۹۲ | نوشته‌شده به دست عادل شجاعی در کتاب - (۳ دیدگاه)

در حکومتی که خود را دینی می‌داند، بسته به این‌که چه دین و چه قرائتی از دین حاکم است، شهروندان و اقلیّت‌های مختلف، به ناچار دارای حقوق گوناگونی می‌شوند و حقوق بر اساس عقیده انسان‌ها شکل می‌گیرد نه اَعمال آن‌ها. محسن کدیور یکی از نواندیشان و پژوهشگران دینی است که در زمینه اسلام و حقوق بشر مطالعه و کوشش فراوانی داشته است؛ به طوری که رد پای مساله حقوق را در تمامی آثار محسن کدیور می‌توان دید. این پژوهشگر دینی، تلاش بسیاری در تبیین قرائت تازه‌ای از اسلام داشته است. قرائتی که ریشه‌اش را می‌توان در صدر اسلام دید و خود را با بسیاری از بخش‌های مدرنیته سازگار می‌یابد.

کتاب حق الناس محسن کدیور اسلام و حقوق بشریکی از مهم‌ترین کتاب‌های آقای کدیور، کتاب «حق‌الناس» است که در سال‌های اخیر مورد توجه بسیاری از پژوهشگران و علاقه‌مندان به نواندیشی دینی بوده است. مطالعه این کتاب می‌تواند کمک کند که یک سازگاری و هماهنگی بین عقل، دین و فطرت و حقوق بشر در ذهن خواننده شکل بگیرد. کتاب حق‌الناس شامل چهارده مقاله در پنج بخش اصلی است:

بخش نخست: «مبادی بحث اسلام و حقوق بشر»: ۱٫ از اسلام تاریخی به اسلام معنوی ۲٫ اصول سازگاری اسلام و مدرنیته ۳٫ پیش‌درآمدی بر بحث عمومی و خصوصی در فرهنگ اسلامی

بخش دوم: «اسلام و حقوق بشر»: ۴٫ امام سجاد(ع) و حقوق مردم ۵٫ حقوق بشر و روشنفکری دینی ۶٫ پرسش و پاسخ‌های حقوق بشر و روشنفکری دینی ۷٫ حقوق بشر، لائیسیته و دین

بخش سوم: «آزادی‌های عقیدتی، دینی و سیاسی»: ۸٫ آزادی عقیده و مذهب در اسلام و اسناد حقوق بشر ۹٫ حقوق مخالف سیاسی در جامعه دینی

بخش چهارم: «حقوق زنان»: ۱۰٫ روشنفکری دینی و حقوق زنان ۱۱٫ حقوق زنان در آخرت (مطالعه قرآنی کلامی)

بخش پنجم: «دیگر مباحث حقوق بشر»: ۱۲٫ معضل برده‌داری در اسلام معاصر ۱۳٫ حقوق غیرمسلمانان در اسلام معاصر ۱۴٫ تامین اجتماعی از منظر تعالیم اسلامی

حال که در ایران حکومتی بر سر کار است که  فقط قرائتی خاص از اسلام را می‌پذیرد، باید ببینیم که آیا قرائت‌های پرتوان دیگری نیز در این میان وجود دارد یا خیر؟ این قرائت چه قرائن و دلایل تاریخی دارد؟ این قرائت نو با  چه بخش‌هایی از مدرنیته سازگار است؟

چه تفاوتی میان اسلام تاریخی و اسلام سنتی وجود دارد؟ چه قرائن تاریخی از سازگاری اسلام و دموکراسی وجود دارد؟ آیا حقوق در اسلام بر اساس عقیده تعریف می‌شود و یا عمل؟ اگر بر اساس عمل است، شاهد این مدعا را در کجای تاریخ اسلام و قرآن می‌توان جُست؟ حقوق مخالفان سیاسی و آزادی‌های سیاسی را در کجای اسلام می‌توان دید؟ غیر مسلمانان در یک جامعه دینی چه حقوقی دارند؟
پاسخ همه این پرسش‌ها به همراه بسیاری از مباحث تازه دیگر را می‌توانید در کتاب «حق‌الناس» بخوانید.

نسخه الکترونیکی کتاب «حق‌الناس» را می‌توانید از سایت محسن کدیور دانلود کنید.

برای دریاها

۱۹ دی ۱۳۹۲ | نوشته‌شده به دست عادل شجاعی در روزنگاری‌ و مینی‌مال - (۵ دیدگاه)

برای من، دریا بیش از آن‌که جایی برای شنا باشد، مکانی برای دویدن و قدم زدن است. برخلاف کوه، باغ و… که ترجیح می‌دهم با دوستان بگذرانم، دوست دارم دریا را تنها ملاقات کنم. الان هم که خدمت سربازی دارد لاک‌پشتی سپری می‌شود و سایه سنگینش تمامی ندارد، حسابی دلتنگ این ساحلِ خفته‌ی شورآفرین می‌شوم. گاهی باید چندین و چند روز سپری شود تا فرصت دیدار فرا رسد.
دلم شبِ سرد و بارانی کنار دریا را می‌خواهد. همان شب‌ها که تنها به خود می‌لرزیدم. دلم زمانی را می‌خواهد که با پای برهنه، انگشتانم آرام در ماسه‌ها فرو می‌روند؛ همان زمان که خرده شیشه‌ها پاهایم را می‌بُرید و آب شورِ دریا حسابی پاهایم را می‌سوزاند. دلم می‌خواهد کنار ساحل بایستم و بدون این‌که به زغال‌ها فکر کنم، آتش‌گردان را بچرخانم تا جرقه‌های آتشینش آرام بر لب ساحل فرود بیایند.