مصرف بی‌رویه و دیوانه‌‌وار منابع طبیعی، انرژی، مواد غذایی و… برابر است با افزایش دمای زمین، سیل، طوفان، سونامی، فقر بشر و نابودی تدریجی کره زمین و هزاران معضلی که گریبان آیندگان را خواهد گرفت. برابر است با جنایت علیه آیندگان.

دور ریختن یک بطری پلاستیکی و عدم بازیافت آن، نه تنها محیط زیست را آلوده می‌کند و چندصدسال طول می‌کشد تا این بطری پلاستیکی تجزیه شود، بلکه به معنای انرژی و منابع بسیار زیادی از گاز، آب، برق و… است که صرف تولید یک بطری پلاستیکی می‌شود. به معنای تغییر اکوسیستم است. برای تولید یک کیلوگرم گوشت گاو، بیش از ۱۵۴۰۰ لیتر آب یا برای تولید یک کیلوگرم کره، بیش از ۵۵۰۰ لیتر آب مصرف می‌شود. به میزان تولید زباله‌هایمان بنگریم. منابعی که در طول هزاران و میلیون‌ها سال پدید آمده، در حال چپاول شدن است. واژگان از شرح فاجعه‌بار شتابِ نابودیِ این کره خاکی عاجز است.

کشورهای صنعتی و در حال توسعه در رقابت با یکدیگر بر سر افزایش تولید و بهره‌برداری از میادین مشترک نفت و گاز و یا در رقابت بر سر افزایش سهم خود در بازار انرژی، در حال نابودی این کره خاکی و آسیب‌های جبران‌ناپذیر بر تمامی جانداران آینده زمین هستند. افزایش تولید سوخت‌های فسیلی و ارزان‌تر شدن قیمت انرژی، سرمایه‌گذاری و تحقیقات را پیرامون انرژی‌های تجدیدپذیر غیراقتصادی کرده و به حاشیه می‌برد. رقابت‌های سیاسی و منطقه‌ای، و ناامنی‌هایی که شاهد آن هستیم، همگرایی و توافق دولت‌ها و سازمان‌ها در وضع قوانین سخت‌گیرانه‌ی محیط‌زیستی، کاهش تولید سوخت‌های فسیلی و انواع آلودگی‌ها و نظارت بر اجرای دقیق آن را سخت‌تر می‌کند.

علاوه بر این، محدودیت‌های فنی و اقتصادی و حتی سیاسی در کشورهای در حال توسعه، ناتوانی در کاهش آلاینده‌ها را در پی دارد. نمونه بارز آن را در صنایع گاز و پتروشیمی در پارس جنوبی به عنوان بزرگترین میدان گازی جهان می‌توان دید. حجم زیادی از گاز ورودی به پالایشگاه‌ها به دلایل ضعف‌های فنی و اقتصادی در طراحی، راه‌اندازی و بهره‌برداری، عدم آینده‌نگری و عدم ارتباط موثر با متخصصان دیگر کشورها و… سوزانده می‌شود که هم آلودگی هوا و پیامد‌های آن را در پی دارد و هم حجم بسیار زیادی از گاز دریافتی و نسبتاً پالایش‌شده سوازنده می‌شود.

اگر انسان‌ امروز دغدغه‌های محیط زیستی داشته باشد و بخواهد که بخشی از بار پیامدهای مصرف بی‌رویه انرژی و تولید آلودگی‌ها را بر دوش بکشد، بهبود وضعیت محیط زیست برای آیندگان دور از دهن نیست.

متاسفانه به دلایل مختلفی از جمله ضعف فرهنگ مصرف، کافی نبودن سیاست‌های حمایتی دولت از طرح‌های کاهش مصرف انرژی و… مصرف انرژی در ایران بسیار بیشتر از میانگین جهانی است. بر اساس داده‌های EIA، ایران با این‌که سومین تولید کننده گاز دنیا است، با جمعیتی نزدیک به ۷۶ میلیون، سومین مصرف کننده گاز دنیا نیز می‌باشد.

ایران با این‌که از نظر وسعت و جمعیت جز کشورهای متوسط به شمار می‌رود، در میزان کربن دی اکسید حاصل از سوخت‌های فسیلی، رتبه ۸ را در میان تمامی کشورهای صنعتی و غیرصنعتی دارد. در پیوندی که در بالا آورده‌ام، داده‌های مختلفی را به صورت نمودار می‌توانید ببینید و همان‌جا با میانگین تولید و مصرف  جهانی مقایسه کنید.

صرفه جویی در مصرف انرژی و برق

پس از نوشتن این مقدمه، ۱۲ راه‌کار را برای کاهش مصرف انرژی در زیر می‌آورم.

۱٫ درجه ترموستات وسایل گرمایشی را کم  و درجه ترموستات وسایل سرمایشی را زیاد کنید. اگر درجه ترموستات وسایل گرمایشی خود را یک درجه کمتر کنید، حدود ۵ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی کرده‌اید. این در حالی است که یک درجه کاهش دما را چندان احساس نخواهید کرد.

۲٫ درجه ترموستات آبگرمکن خود را کاهش دهید. معمولاً برای دوش گرفتن به آب بالای ۶۰ درجه سانتیگراد نیاز نداریم. اگر درجه آبگرمکن را بیش از این مقدار تنظیم کنیم، مجبور خواهیم بود که هنگام دوش گرفتن، آب گرم را با آب سرد مخلوط کنیم و مقدار زیادی انرژی تلف خواهد شد.

۳٫ از طریق برخی وسایل الکترونیکی خاموش که دوشاخه آن‌ها به برق متصل است، مقداری برق مصرف می‌شود. عموماً وسایلی که از طریق کنترل، روشن و خاموش می‌شوند (مثل کولر، تلویزیون و…)، اگر دوشاخه آن‌ها به برق متصل باشد امّا خاموش هم باشند، انرژی مصرف می‌کنند. به این شیوه از مصرف برق، phantom load گفته می‌شود که  بر اساس پژوهش منتشر شده توسط دانشگاه برکلی، حدود ۶ درصد برق مصرفی خانگی در آمریکا از این راه تلف می‌شود.

۴٫ می‌توانید به جای کامپیوتر خانگی از لپتاپ استفاده کنید. لپتاپ‌ها عموماً کمتر از کامپیوترهای خانگی برق مصرف می‌کنند.

۵٫ به جای استفاده از Screen Saver، از حالت Standby و یا Hibernate استفاده کنید.

۶٫ پس از شارژ باتری، شارژر را از وسیله الکتریکی جدا کنید. برخی شارژر‌ها از این راه، مقداری انرژی مصرف می‌کنند و شارژ باتری را تخلیه می‌کنند.

۷٫ اگرظرفیت لباس‌شویی شما ۸ کیلوگرم باشد، بهتر است با ظرفیت بالا و یک بار در هفته از ماشین لباس‌شویی استفاده کنید. دو بار استفاده کردن از ماشین لباس‌شویی با نصف ظرفیت، مصرف انرژی را افزایش می‌دهد.

۸٫ تمیز کردن فیلترها و وسایل سرمایشی و گرمایشی سبب کارکرد بهینه این وسایل می‌شود و در نتیجه می‌توانید وسایل گرمایشی را با درجه کمتر استفاده کنید. به عنوان نمونه، در آغاز فصل تابستان، شستن و سرویس کولر سبب بهبود عملکرد کولر می‌شود و در مواردی نیاز به استفاده از درجه «تند» کولر منتفی خواهد شد. در زمستان نیز تمیز کردن بخاری (المنت‌های بخاری برقی و سطوح صیقلی سایر بخاری‌ها) سبب افزایش انتقال انرژی از طریق مکانیزم تشعشع می‌گردد.

۹٫ برای گرم کردن غذا از ظروف بزرگ استفاده نکنید. گرم شدن ظرف غذا نیاز به انرژی دارد و استفاده از ظروف بزرگ‌‌تر سبب مصرف بیشتر انرژی می‌شود.

۱۰٫ هنگام پختن غذا، سر ظروف را روی آن‌ها قرار دهید تا گرما از ظرف خارج نشود و غذا زودتر بپزد.

۱۱٫ پس از مسافرت، باربند خودرو خود را باز کنید. استفاده از باربند به دلیل افزایش مقاومت هوا هنگام رانندگی، حدود ۱۰ درصد مصرف سوخت را افزایش می‌دهد.

۱۲٫ با ایجاد کمپین‌های مختلف و رساندن صدای خود به مسئولان ارشد کشور از جمله نمایندگان مجلس، می‌توانیم آن‌ها را به اتخاذ سیاست‌هایی در جهت کاهش مصرف انرژی تشویق کنیم. ما همیشه نباید منتظر مسئولان دولتی بمانیم. گاهی حتی با به اشتراک گذاشتن و تبلیغ راه‌کارهای کاهش مصرف انرژی در وبلاگ‌هایمان و یا با به اشتراک گذاشتن چنین مطالبی در شبکه‌های اجتماعی، می‌توانیم گام کوچکی در جهت کاهش آلودگی‌های محیط زیستی و کاهش مصرف سوخت‌های فسیلی برداریم.

منابع استفاده شده: (+) و (+)